Wyjaśnienie animacji w stylu gumowego węża: przykłady i techniki.

Animacja atramentowa (ang. „inkblot”) lub w stylu gumowego węża charakteryzowała się poświęceniem szczegółowości i spójności na rzecz szybkości. Pomimo ograniczeń wizualnych, okazała się stylem definiującym epokę ze swoim żywym wyglądem oraz dynamiczną i pełną energii atmosferą. Dowiedz się więcej o animacji w stylu gumowego węża i o tym, jak styl ten wpływa na współczesne animacje.

Dłoń rysująca postacie na scenopisie.

Co to jest animacja w stylu gumowego węża?

Animacja w stylu gumowego węża jest charakterystyczną cechą najwcześniejszych kreskówek atramentowych, które pojawiły się w połowie lat dwudziestych XX wieku. Ponieważ stanowiły one ewolucję estetyki komiksów gazetowych, mają wspólną z nimi tożsamość wizualną: charakteryzują się intensywnym użyciem czarnego atramentu na białym tle i przesadną mimiką. Wraz z animowaniem tych komiksów wyłoniła się ta charakterystyczna cecha — kończyny bez stawów wyginające się jak gumowe węże. 

 

Inne cechy postaci używanych w kreskówkach atramentowych:

 

  • Białe rękawiczki służące tylko temu, aby animatorzy mogli przedstawiać ruchy rąk postaci na tle ich czarnych ciał.

  • Czarne nosy.

  • Oczy-ciastka („pie eyes”) — całkowicie czarne okrągłe oczy z wyciętym białym kawałkiem

 

Najbardziej charakterystyczną cechą tego stylu animacji były „gumowe” ręce i nogi mające akcentować ruchy i emocje postaci — ludzi, zwierząt oraz obiektów nieożywionych. Postacie i maszyny podskakują (zwykle w rytm żwawej, jazzowej ścieżki dźwiękowej), a każdy celowy ruch jest wyrażany w sekwencji rozciągania i gięcia.

 

Jednym z najbardziej wyrazistych tego przykładów jest kreskówka „The Fox Chase” (1928 r.) z Królikiem Oswaldem. Oswald usiłuje utrzymać się na koniu, wykonując różne ruchy z wyginaniem nóg.

 

Te dość surrealistyczne ruchy były najpełniejszym wyrazem formy sztuki, na polu której pierwsi twórcy dopiero stawiali niepewne kroki. Niemniej jednak styl ten jest mile wspominany i został wiernie odtworzony w niedawnych niezwykłych pracach, takich jak gry wideo Cuphead.

Czy fascynuje Cię świat animacji?

Skorzystaj z tego przewodnika dla początkujących, aby uzupełnić swoją wiedzę.

Historia animacji w stylu gumowego węża.

Animacja rysowana ręcznie stała się normą w Stanach Zjednoczonych w latach dwudziestych XX wieku, ale nie było jeszcze wystarczająco dużej liczby pracowników, aby sprostać rygorystycznym metodom produkcji.

Animacja w stylu gumowego węża pojawiła się w czasie, gdy animatorzy stawiali dopiero pierwsze niepewne kroki na polu nowego gatunku, którego popularność eksplodowała szybciej niż produkcja klatek potrzebna, aby za tą popularnością nadążyć.

 

Zanim praca przy animacji stała się faktyczną ścieżką kariery, rysownicy zajmujący się dotychczas statycznymi komiksami byli zafascynowani możliwościami ożywienia swoich nieruchomych obrazów. Gdy zmierzyli się z wymaganiami medium, konkretne dokonywane przez nich wybory projektowe były motywowane w połowie zamierzeniami projektowymi, a w połowie koniecznością. 

 

Będąc dopiero w powijakach, styl ten czerpał również z surrealizmu i obejmował sygnalizowanie obecności rysownika. Każde dzieło z serii krótkich filmów „Out of the Inkwell” braci Fleischerów (1921–1926 r.) rozpoczynało się sekwencją, w której dłoń rysowała postacie na stronie, zanim te postacie ożyły.

 

Stosunkowo uproszczony styl postaci przedstawianych w animacjach atramentowych przyspieszał produkcję — sam Walt Disney opisał projekt Myszki Miki jako przede wszystkim oszczędność czasu:

 

„Miki musiał być prosty. Co dwa tygodnie musieliśmy wypuszczać siedemset stóp filmu…”

 

Za twórcę animacji w stylu gumowego węża uważa się przede wszystkim artystę Billa Nolana, znanego najlepiej z pracy nad krótkimi filmami „Felix The Cat” i nadania postaciom nowego życia dzięki wprowadzeniu akompaniamentu muzycznego — kilka lat przed pojawieniem się filmów dźwiękowych (ang. „talkies”), które przyniosły koniec tej ery animacji.

 

Jak widać w dziele braci Fleischer, animacja w stylu gumowego węża zmieniła reguły rzeczywistości. Ogon Felixa stał się wszechstronnym narzędziem. Używał on go do wszystkiego — od gaszenia pożarów, gdzie ogon pełnił rolę węża („The Smoke Scream”, 1928 r.), do uruchamiania silnika samochodowego („Wooos Whoopee”, 1928 r.).

 

Prawdopodobnie najczęściej oglądanym przykładem animacji w stylu gumowego węża jest „Steamboat Willie” Disneya (z 1928 r.), określany jako „komiks Walta Disneya autorstwa Uba Iwerksa”, w którym po raz pierwszy pojawiła się Myszka Miki. Już od pierwszego ujęcia, w którym widać gnące się i rozciągające się kominy wypluwające kłęby dymu w rytm muzyki, niemal każdy obiekt w kreskówce „Steamboat Willie” charakteryzuje się dynamicznym ruchem i swobodą.

 

Styl ten popadł w niełaskę, gdy Hollywood zwróciło się ku filmom dźwiękowym i technologii Technicolor, a dzieła Walta Disneya przewodziły w prezentowaniu bardziej realistycznego podejścia do postaci pojawiających się na ekranie. Przełożyło się to na mniej surrealistycznych ruchów gumowych kończyn i przedstawienia bardziej osadzone w świecie rzeczywistym.

 

Jednak animacja w stylu gumowego węża pozostaje cenionym wkładem w tę formę sztuki. Co więcej, ostatnie produkcje filmowe, telewizyjne, a nawet gry wideo oddają hołd temu pionierskiemu stylowi. 

 

Antagonistka z filmu „Steven Universe: Film” (2019 r.), Spinel, jest animowana w stylu gumowego węża, niespójnie z resztą jej otoczenia. Jej animowana elastyczność stanowi atut fizyczny, który wykorzystuje ona w walce z bohaterami opowieści. Film zawiera piosenki, pokazano więc także, jak porusza się ona do unowocześnionej muzyki jazzowej, którą wykorzystywano w tradycyjnych kreskówkach atramentowych.

 

Animowane kształty tworzące słowo.

Odcinek amerykańskiego sitcomu animowanego „Futurama” zatytułowany „Reincarnation” (Reinkarnacja) (2011 r.) jest podzielony na trzy segmenty o różnych stylach wizualnych, innych niż typowy dla tego serialu tradycyjny styl kreskówki. Jeden z tych segmentów jest w stylu gumowego węża, z postaciami w białych rękawiczkach i ciastkowymi oczami oraz sterem parowca zamiast zwykłego panelu sterowania statkiem kosmicznym.

 

„Cuphead” (2017 r.) autorstwa firmy Studio MDHR to gra wideo, której cała tożsamość wizualna czerpie ze stylu animacji atramentowej oraz w dużej mierze z jego surrealistycznego humoru. Bohaterowie gry, Cuphead i Mugman, są przedstawieni tak, jak wskazują ich imiona — jako filiżanki z uchwytem w miejscu ucha i ze słomkami zamiast włosów. „Cuphead” to szybka gra typu „uciekaj i strzelaj”, przeplatana misjami samolotowymi i obejmująca regularne walki z ważnymi antagonistami, w tym ostateczną bitwę z Diabłem. Gra sprzedała się do tej pory w sześciu milionach egzemplarzy i jest teraz dostępna również w postaci serialu animowanego w serwisie Netflix — taki jest jej uderzający efekt wizualny.

 

Rysowanie i tworzenie animacji w stylu gumowego węża.

Jak powiedział Walt Disney, kluczem w animacji kreskówek atramentowych była wydajność. Oznaczało to postacie uformowane z prostych kształtów i kilometry gumowych kończyn. 

 

Podczas tworzenia postaci animowanych w stylu gumowego węża wypróbuj kilka poniższych wskazówek.

 

  1. Stosowanie wyłącznie czerni i bieli da efekt podobny do najwcześniejszego wyglądu tego typu animacji. Można jednak użyć ograniczonej palety kolorów, aby nadać elementom nieco polotu wizualnego, a la „Cuphead”.

  2. Używaj prostych kształtów postaci, wyposaż je w białe rękawiczki i narysuj im te charakterystyczne ciastkowe oczy. 

  3. Trzymaj się płynnych, miękkich pociągnięć i unikaj kątów — to właśnie krągłość obiektów uchwyconych w kreskówkach atramentowych sprawia, że wydają się one być tak przerysowane.

 

Ten wygląd „vintage”, odległy od masowo produkowanych i wysoce wystylizowanych późniejszych animacji, jest po prostu efektem stawiania przez animatorów pierwszych kroków w stosunkowo nowym medium. 

 

Jeśli więc chcesz animować kreskówkę w stylu gumowego węża, pamiętaj o następujących kwestiach.

 

  • Nawet gdy postacie stoją w miejscu, powinny zawsze jakoś się poruszać. Niezależnie od tego, czy postacie będą kołysać się do muzyki w tle, czy też zmieniać wyrazy twarzy, w świecie gumowych węży nie ma miejsca na przerwy.

  • Ponadto postacie animowane w stylu gumowego węża nigdy nie zwalniają tempa. Animacja powinna być jedną sekwencją dynamicznego i pełnego energii ruchu, bez spowolnień między klatkami.

  • Dodaj efekt retro w postaci śladów kurzu i zadrapań na animacji — tak charakterystyczny dla animacji celuloidowej z lat 30. XX wieku — za pomocą oprogramowania do efektów, takiego jak Adobe Premiere Pro.

Dwóch artystów omawiających obraz.

Animacja w stylu gumowego węża — często zadawane pytania.

Kto wynalazł animację w stylu gumowego węża?

Jednym z wczesnych pionierów animacji w stylu gumowego węża był Bill Nolan. Pracując nad kreskówkami „Felix The Cat” w latach dwudziestych, zmienił on projekt głównego bohatera, nadając Felixowi krąglejszy i gładszy wygląd. Nie tylko pomogło to animatorom w szybszym szkicowaniu, ale spowodowało też dodanie wyglądu gumowych kończyn, który nadał temu stylowi jego prawdziwy impet.

 

Dlaczego animacja w stylu gumowego węża jest nieco przerażająca?

Zanim Walt Disney wprowadził bardziej realistyczny styl animacji, opierając się na pracy w pełni wyszkolonych animatorów, era animacji atramentowej była etapem twórczego eksperymentowania — twórcy wciąż sprawdzali, jak naprawdę działa to medium. Połączenie supergnących się kończyn, antropomorficznych obiektów i spójnego, agresywnego tonu przełożyło się na wyraźnie nienaturalne wygląd i atmosferę. Nie wspominając o czasami dość czarnym humorze, jakim posługiwali się twórcy tych animacji. 

 

Dlaczego styl ten nazywa się „gumowym wężem”?

Cechą charakterystyczną postaci przedstawianych w animacji w stylu gumowego węża — oprócz ich ciastkowych oczu i białych rękawiczek — jest to, że ich ręce, nogi, a nawet szyje mogą się giąć i rozciągać niezależnie od praw fizyki oraz od ich anatomii. Ten styl, pierwotnie stworzony w celu umożliwienia zaoszczędzenia czasu poświęcanego na animację, stał się znakiem rozpoznawczym kreskówek produkowanych w Stanach Zjednoczonych w latach dwudziestych i wczesnych latach trzydziestych XX wieku.