ศิลปะด้วย AI คืออะไรและมีวิธีสร้างสรรค์อย่างไร

Generative AI มีหลายประเภท

โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model) ซึ่งผ่านการเทรนโดยใช้ข้อความ ช่วยให้ผู้คนสร้างสรรค์ข้อความโฆษณา รวมถึงงานเขียนประเภทอื่นๆ ตั้งแต่วรรณกรรมไปจนถึงอีเมลได้ หากต้องการสร้างภาพประกอบ ผลงานภาพวาด โลโก้ และอื่นๆ โมเดลการแพร่กระจาย (Diffusion Model) ที่ผ่านการเทรนโดยใช้รูปภาพก็ช่วยให้ผู้คนสร้างสรรค์งานศิลปะได้ทุกประเภท เครื่องมือ Generative AI ยอดนิยมหลายประเภทต่างก็ใช้หนึ่งในโมเดลเหล่านี้

ศิลปินหลากแขนงใช้ Generative AI เพื่อผลิตงานศิลปะหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่บทกวีและเรื่องราวไปจนถึงผลงานที่ดูเหมือนภาพวาดแบบดั้งเดิมหรือภาพถ่าย และอื่นๆ อีกมากมาย ความรวดเร็วและความยืดหยุ่นของ Generative AI ช่วยให้ครีเอเตอร์เริ่มต้นทำงานและจบโปรเจกต์ได้เร็วยิ่งขึ้น ทั้งยังเปิดโอกาสให้ใช้เทคนิคที่น่าสนใจใหม่ๆ ทุกประเภทในการแสดงความสร้างสรรค์ เช่น ภาพวาดจาก AI หรือภาพเหนือจริง

ผู้คนสร้างสรรค์งานศิลปะจากสิ่งต่างๆ รอบตัว ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ในป่า ภูมิทัศน์เมือง หรือภาพสะท้อนของตนเองในกระจก ส่วน Generative AI จะประมวลผลข้อมูลมากมายในรูปแบบถ้อยคำและรูปภาพ แล้วใช้ข้อมูลนั้นสร้างสรรค์งานศิลปะจากพรอมต์

เทคโนโลยีที่เสริมสร้างความสามารถนี้เรียกว่าโครงข่ายระบบประสาทเทียม โครงข่ายระบบประสาทเทียมคือระบบทางคณิตศาสตร์ (อัลกอริทึม) ที่จะค้นหารูปแบบในชุดข้อมูลขนาดใหญ่ เมื่อคุณป้อนพรอมต์เพื่อให้เครื่องมือสร้างชิ้นงานด้วย AI สร้างรูปภาพที่แสดงถึงต้นไม้ เครื่องมือดังกล่าวจะใช้ข้อมูลที่ได้เรียนรู้ว่าต้นไม้มีลักษณะเป็นอย่างไรเพื่อสร้างรูปภาพใหม่ขึ้นมา คำแนะนำของคุณในฐานะศิลปินจะช่วยปรุงแต่งรูปภาพเหล่านั้นให้ดียิ่งขึ้น ตัวอย่างเช่น ลองสั่งให้เครื่องมือสร้างรูปภาพต้นไม้ที่มีใบแหลมยาวสีชมพู หรือต้นไม้ที่ผลิดอกเป็นดอกไม้เขตร้อน เครื่องมือเหล่านี้อัดแน่นไปด้วยข้อมูล แต่ต้องอาศัยจินตนาการของผู้ใช้เพื่อสร้างงานศิลปะด้วยปัญญาประดิษฐ์

เป็นเวลานานหลายทศวรรษแล้วที่เหล่าศิลปินได้ทดลองนำปัญญาประดิษฐ์รูปแบบต่างๆ มาใช้กับชิ้นงานของตน รวมทั้งได้ไตร่ตรองถึงผลลัพธ์ที่ได้และกรณีการใช้งานศิลปะจาก AIมานานกว่าคนทั่วไป

ศิลปินอย่าง Vera Molnár เริ่มทดลองกับภาษาการเขียนโปรแกรมเบื้องต้นเพื่อผลิตงานศิลปะที่โปรแกรมสร้างขึ้นแบบไม่เจาะจงในปี 1968 ศิลปินผู้นี้ถือได้ว่าเป็นผู้บุกเบิกแวดวง Generative Art โดยมีผลงานแนวรูปทรงเรขาคณิตจัดแสดงรวมอยู่ในคอลเลกชันของพิพิธภัณฑ์แห่งสำคัญ

ตัดมาในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา คุณสามารถชมศิลปะที่ AI สร้างขึ้นได้ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่ในนครนิวยอร์ก ในปี 2023 พิพิธภัณฑ์ดังกล่าวจัดแสดงงานศิลปะที่เปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวาและเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาของ Refik Anadol บนจอขนาดใหญ่ ผลงานสร้างสรรค์แนว Abstract ชิ้นดังกล่าวสร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์ที่ผ่านการเทรนโดยใช้งานศิลปะต่างๆ ที่จัดแสดงในคอลเลกชันของพิพิธภัณฑ์

บริษัทประมูลอย่างซับเทบีส์ได้จัดการประมูลงานศิลปะด้วย AI หลายชิ้น และสถานที่จัดนิทรรศกาลอย่างเวนิส เบียนนาเลก็เคยจัดแสดงงานศิลปะประเภทนี้ด้วย ทางด้านสถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย และสถาบันการออกแบบโรดไอแลนด์ ก็ได้เพิ่มปัญญาประดิษฐ์ลงในหลักสูตรวิชาศิลปะ

เรื่องราวเหล่านี้เป็นเพียงไม่กี่ตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์ส่งอิทธิพลต่องานสร้างสรรค์อย่างไร เช่นเดียวกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอื่นๆ AI ก็ได้สร้างแรงบันดาลใจให้ศิลปินสำรวจทั้งวิธีสร้างงานศิลปะและสิ่งที่ถูกนิยามว่าเป็นศิลปะ