Làm phim là nghệ thuật tạo nên cảm nhận về không gian.
Các nhà làm phim sử dụng nhiều loại góc quay khác nhau để kể chuyện, những cảnh quay góc rộng — còn gọi là cảnh thiết lập (establishing shot), cảnh quay toàn thân (long shot), toàn cảnh (full shot), hoặc cảnh toàn viễn (EWS) — là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp đưa khán giả vào một phân cảnh mới.
"Cảnh thiết lập là yếu tố giúp người xem cảm nhận được thời gian và không gian,” nhà làm phim độc lập Nick Escobar chia sẻ. “Đôi khi cảnh quay này có thể truyền tải một khoảnh khắc. Nhưng quan trọng hơn là giúp khán giả cảm thấy mình đang hiện diện trong khung cảnh đó.”
Khi nào nên sử dụng một cảnh quay góc rộng.
“Cảnh quay góc rộng là bất kỳ cảnh nào được quay bằng ống kính 35mm hoặc góc rộng hơn,” Escobar giải thích. “Hầu hết các cảnh thiết lập đều là cảnh quay góc rộng. Chẳng hạn như cảnh quay toàn cảnh thành phố để cho thấy những cảnh tiếp theo sẽ diễn ra tại đó, hoặc quay mặt ngoài của một tòa nhà để báo hiệu phân cảnh kế tiếp ở bên trong.”
Một công dụng khác của ống kính góc rộng là ghi lại toàn bộ phân cảnh trong một khung hình, còn gọi là cảnh chính (master shot). Cảnh chính thường là cảnh quay đầu tiên trong một phân đoạn, giúp khán giả hình dung vị trí của các nhân vật so với nhau trước khi chuyển sang các cảnh quay qua vai, cận cảnh hoặc trung cảnh thể hiện sự tương tác giữa họ.
Sự chuyển đổi qua lại giữa các góc quay này giúp khán giả cảm nhận rõ cảm xúc và biểu cảm thay đổi của nhân vật, tuy nhiên bạn vẫn cần một cảnh chính vững chắc để định hình toàn cảnh cho phân đoạn. Trong giai đoạn hậu kỳ, cảnh chính còn giúp người dựng phim có thêm khung hình để chuyển cảnh một cách nhịp nhàng, tránh việc người xem phải nhìn đi nhìn lại hai cảnh giống nhau.
Cảnh quay góc rộng có thể giúp thiết lập không khí cho phân cảnh.
Bên cạnh việc cung cấp thông tin về không gian và vị trí của các nhân vật, cảnh quay góc rộng còn có thể truyền tải cảm xúc hoặc thông điệp chủ đề của phân cảnh. Những cảnh siêu xa miêu tả sa mạc trong phim Lawrence of Arabia góp phần làm nổi bật tính sử thi của câu chuyện, trong khi các bộ phim cao bồi miền Tây cũng thường sử dụng cảnh quay góc rộng để thiết lập bối cảnh.
“Bộ phim The Hateful Eight đã làm điều này rất xuất sắc. Khi xem những cảnh quay góc rộng ở vùng miền Tây nước Mỹ, bạn có thể cảm nhận rõ cái lạnh khắc nghiệt của nơi này. Xung quanh không có gì và cũng chẳng có ai. Bạn cảm thấy bị cô lập và đơn độc,” Escobar giải thích. “Và bạn sẽ cảm thông cho các nhân vật ấy, khi họ chỉ mong tìm được nơi có người sinh sống mà không bị mắc kẹt giữa nơi hoang vắng đó.”
Với những khán giả yêu thích phim cao bồi, việc sử dụng các cảnh quay góc rộng đã trở nên quen thuộc. Tuy vậy, khá thú vị là một góc quay nổi tiếng khác trong thể loại này, gọi là cảnh cao bồi (cowboy shot), lại là kiểu quay cận hơn. Kiểu quay này thường đặt khung hình từ đầu gối hoặc giữa đùi lên đến quá đỉnh đầu, nhằm khắc họa nhân vật tự tin, anh hùng, đồng thời nhấn mạnh các hành động then chốt như rút súng. Kiểu quay này phổ biến đến mức nhiều nhà quay phim hiện nay gọi luôn đây là cảnh cao bồi.
Lên kế hoạch và chuẩn bị thật kỹ cho cảnh quay góc rộng hoàn hảo.
Trước khi bắt đầu quay, hãy lập danh sách cảnh quay gồm tất cả các loại góc máy mà bạn sẽ sử dụng cho bộ phim. Sau đó, rà soát danh sách để xác định những cảnh quay góc rộng, rồi tiến hành khảo sát địa điểm nhằm tìm ra bối cảnh phù hợp nhất cho từng cảnh, dựa trên kịch bản, bảng phân cảnh và ý tưởng của đạo diễn. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng mỗi địa điểm quay đều có những điều kiện và khó khăn riêng.
Escobar cho biết: “Khi quay cảnh góc rộng trong nhà, bạn sẽ cần nhiều thiết bị hơn. Bạn sẽ cần thêm nhiều đèn để chiếu sáng toàn bộ không gian, đồng thời phải sắp xếp vị trí cho tất cả các nhân vật trong cảnh. Còn khi quay ngoài trời, bạn sẽ phải phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên.”
Sau khi chọn được địa điểm quay, hãy xác định khoảng cách giữa máy quay và các diễn viên, đồng thời chọn ống kính có tiêu cự phù hợp để mọi chi tiết trong khung hình đều rõ nét. Khi lên bố cục khung hình, hãy tìm những điểm nhấn nổi bật để đặt ở vị trí trung tâm, đồng thời áp dụng quy tắc một phần ba nhằm phân bố các yếu tố quan trọng một cách cân đối và hài hòa.
Nguồn cảm hứng phong phú cho cảnh quay góc rộng.
Bạn không nhất thiết phải học trường điện ảnh thì mới làm nên được một bộ phim tuyệt vời với những cảnh phim ấn tượng. Bạn có thể học được rất nhiều chỉ bằng cách xem các tác phẩm của những đạo diễn nổi tiếng, những người có khả năng sử dụng góc quay rộng một cách đầy ngoạn mục.
The Shining của Stanley Kubrick là một bài học kinh điển về kỹ thuật quay cảnh toàn viễn. Ông đã sử dụng cách quay này để khắc họa cảm giác rờn rợn, u ám bao trùm lên khách sạn Overlook — một nơi cô lập trên đỉnh núi, vừa hùng vĩ vừa đầy ám ảnh. 1917, bộ phim chiến tranh đoạt giải Oscar của Sam Mendes – gần như được quay liền mạch trong một cảnh quay góc rộng, nơi các nhân vật di chuyển tiến gần rồi lại lùi xa khán giả, thể hiện rõ vai trò của bố cục, sắp đặt và ánh sáng. Còn Portrait of a Lady on Fire của Céline Sciamma sử dụng khung hình rộng để thể hiện sự cô đơn và mong manh của người họa sĩ khi vẽ chân dung, đồng thời nhấn mạnh mối liên kết tình cảm ngày càng sâu sắc giữa cô và người mẫu.
Dù bộ phim của bạn là một thiên sử thi hoành tráng giữa thiên nhiên hay là một câu chuyện tâm lý được kể trong không gian nhỏ, thì một cảnh quay góc rộng được dàn dựng khéo léo luôn là cách hiệu quả để đưa khán giả hòa mình vào thế giới của phim.
title
Cảnh quay góc rộng là gì?
tags
caas:content-type/article,caas:products/premiere-pro,caas:product-categories/video,caas:topic/edit-video
description
Tìm hiểu cách cảnh quay góc rộng giúp thiết lập bối cảnh và mở đầu cho một phân cảnh quan trọng.
cardImage
cardImageAltText
Cảnh quay góc rộng bao quát từ vùng đồng ruộng đến sa mạc xa xăm.
