Pierwsze kroki w dziedzinie fotografii z podwójną i wielokrotną ekspozycją

Fotografowanie z wielokrotną ekspozycją to fascynujący sposób na przekraczanie granic artystycznych, szczególnie dzięki elastyczności, jaką zapewnia oprogramowanie do cyfrowej edycji.

Zdjęcie z podwójną ekspozycją przedstawiające półprzezroczystą kobietę z górami w tle

Krótka historia podwójnej ekspozycji

Dzięki oprogramowaniu do obróbki cyfrowej tworzenie zdjęć z podwójną ekspozycją nie sprawia obecnie żadnych trudności. Dawniej był to złożony proces. „W dawnych czasach podwójną ekspozycję uzyskiwało się, robiąc zdjęcie na kawałku kliszy” — wyjaśnia doświadczony fotograf i nauczyciel Ben Long. „Zamiast wyjmować ten kawałek kliszy lub przewijać film do przodu, fotograf mógł jeszcze raz naświetlić to miejsce, aby nałożyć drugi obraz w aparacie. W ten sposób powstawał efekt specjalny, a ludzie mogli zobaczyć coś dziwnego i surrealistycznego.”

 

Fotografowanie z wielokrotną ekspozycją jest jednym z najstarszych efektów specjalnych w fotografii. Ta technika umożliwia tworzenie obrazów, jakich nigdy nie odbiera gołe oko. Dzisiaj ludzie przyzwyczaili się do zmodyfikowanych zdjęć, dlatego nie jest to żadna nowość. Podwójna ekspozycja wciąż jednak umożliwia przesuwanie granic kreatywności i tworzenie wyjątkowych, wymownych obrazów. Rezultatem są często dość abstrakcyjne obrazy, dzięki czemu ten efekt stanowi doskonałe narzędzie do zrozumienia kompozycji.

 

Informacje na temat fotografii tradycyjnej z podwójną ekspozycją

Aby uzyskać doskonały efekt podwójnej ekspozycji, trzeba zapoznać się z procesem jego tworzenia w fotografii tradycyjnej. Istnieją dwie metody uzyskiwania zdjęć z podwójną ekspozycją za pomocą kliszy: w aparacie i w ciemni.

 

W aparacie

Aby uzyskać podwójną ekspozycję w aparacie, dwukrotnie naświetla się jedną klatkę filmu. W przypadku niektórych aparatów tradycyjnych, które po naświetleniu klatki automatycznie przesuwają film naprzód, przed wykonaniem drugiego zdjęcia może być konieczne przewinięcie filmu do tyłu. 

 

„Musisz przygotować się na to, że zdjęcia z podwójną ekspozycją nie będą wychodzić od razu i trzeba będzie sporo się z nimi pobawić.”

 

Próby uzyskania wielokrotnej ekspozycji w aparacie wymagają nakładania na siebie kolejnych naświetleń. Światło z drugiego naświetlenia powoduje przyciemnienie pierwszego, co należy wziąć pod uwagę, ustawiając przysłonę i czas otwarcia migawki. Aby uniknąć rozmycia obrazu, oba ujęcia muszą być niedoświetlone. To dość skomplikowany proces. „Przygotuj się na to, że zdjęcia z podwójną ekspozycją nie będą wychodzić od razu” — radzi Long. „Trzeba będzie sporo się z nimi pobawić.” Udane zdjęcia z podwójną ekspozycją wymagają odpowiedniego planowania. Poświęć trochę czasu, aby zwizualizować oczekiwany obraz. Zwróć uwagę na wszystkie szczegóły.

 

Zrób kilka podobnych zdjęć z podwójną ekspozycją na jednej rolce filmu, aby znaleźć najlepsze. „Dopóki nie wywołasz filmu, nie wiesz, co wyszło” — mówi fotograf Shawn Ingersoll.

Zdjęcie przedstawiające sylwetki dwóch jeleni z nałożonym lasem

W ciemni

Gdy próbujesz uzyskać podwójną ekspozycję w ciemni, proces wygląda nieco inaczej. Polega on na wielokrotnym naświetlaniu papieru światłoczułego w powiększalniku (specjalnym projektorze służącym do przepuszczania światła przez negatyw fotograficzny). Ta metoda jest nieco łatwiejsza niż podwójna ekspozycja w aparacie, ponieważ korzystasz z wywołanych negatywów zawierających zwykłe zdjęcia, które możesz odpowiednio ułożyć w powiększalniku. Dodatkowa elastyczność tej metody pozwala na eksperymentowanie z nieprzezroczystością poszczególnych warstw przez dopasowanie ilości światła, którym naświetlany jest papier światłoczuły. Pierwszy negatyw może wymagać dłuższego naświetlania w powiększalniku, natomiast drugi — zaledwie kilku sekund.

 

Uzyskanie podwójnej ekspozycji w ciemni na początku jest trudne, dlatego musisz zachować cierpliwość. Long sugeruje początkującym: „Najpierw trzymaj się zdjęć czarno-białych i poznaj mechanizm aparatu. Zacznij od bardzo prostych sytuacji. Spróbuj znaleźć jak najwięcej pustej przestrzeni i umieść w niej element. Następnie połącz ją z inną pustą przestrzenią i elementem w innym miejscu. Zaczniesz rozumieć, jak powstaje ekspozycja w gotowej kompozycji.” Zarówno w przypadku aparatu, jak i ciemni, doskonałym sposobem na zdobywanie doświadczenia z podwójną ekspozycją jest eksperymentowanie z cieniem i światłem.

 

Łatwość uzyskiwania podwójnej ekspozycji na zdjęciach cyfrowych

Wielokrotną ekspozycję łatwiej jest uzyskać, korzystając z oprogramowania do edycji zdjęć cyfrowych. „Dopracowanie ujęcia jest teraz znacznie łatwiejsze niż w czasach, gdy trzeba było robić próby z podwójną ekspozycją w aparacie” — mówi doświadczona fotograf Carli Davidson — „szczególnie w przypadku zdjęć wykonanych o różnych porach i w różnych miejscach.”

 

Niektóre aparaty cyfrowe są wyposażone w ustawienia podwójnej ekspozycji, jednak ustawienia i narzędzia różnią się w zależności od marki, a w starszych aparatach może ich nie być w ogóle. Elastyczność oprogramowania do edycji pozwala fotografom i artystom puścić wodze fantazji podczas tworzenia zdjęć z podwójną ekspozycją. Ingersoll zwraca uwagę: „Można zrobić dwa zdjęcia cyfrowe i nałożyć jedno na drugie. Tryby mieszania, przezroczystości i maskowanie pozwolą na stworzenie obrazu z podwójną ekspozycją.”

Podwójna ekspozycja tancerki na ulicy nałożonej na zdjęcie kwiatów
Zdjęcie z podwójną ekspozycją przedstawiające kobietę w dwóch pozach z niebieską i czerwoną nakładką

Eksperymentowanie z przezroczystościami

Aby uzyskać podwójną ekspozycję za pomocą edycji, musisz umieścić obrazy jeden na drugim, a następnie wypróbować różne ustawienia przezroczystości i krycia obrazu znajdującego się na wierzchu. Krycie określa, do jakiego stopnia obiekt blokuje światło. W programie Photoshop możesz zmieniać nieprzezroczystość warstw, filtrów i efektów, przez które prześwituje dolna warstwa.

 

Maskowanie dla początkujących

Maskowanie warstwy to odwracalny sposób ukrywania jej części. Jeśli na pierwszym obrazie znajduje się sekcja, która nie będzie wyglądała dobrze po nałożeniu na drugi obraz, maskowanie stanowi doskonałe rozwiązanie tego problemu. Maskowanie zapewnia większą elastyczność niż trwałe wymazanie części obrazu. Jest szczególnie przydatne podczas tworzenia obrazów kompozytowych lub podwójnej ekspozycji.

 

Podstawy mieszania

„Nie musisz przejmować się cofaniem filmu do właściwego miejsca” — mówi Long o tworzeniu zdjęć z podwójną ekspozycją w oprogramowaniu do edycji zdjęć. „Masz o wiele większą kontrolę nad mieszaniem elementów. Możesz mieszać elementy, których cienia nie pozwalała połączyć.” Mieszanie pozwala kontrolować wpływ narzędzia do malowania lub edycji na piksele obrazu. Zamiast rozjaśniania i ściemniania w ciemni, stosując mieszanie cyfrowe, możesz scalać obrazy na poziomie pikseli.

 

Szczegółowe samouczki

Gdy znasz już podstawy, możesz przystąpić do tworzenia efektownych obrazów kompozytowych lub zdjęć z podwójną ekspozycją. Na jakość zdjęć z podwójną ekspozycją i obrazów kompozytowych mają wpływ drobne poprawki.

 

  • Tworzenie podwójnej ekspozycji: Ten samouczek pozwala dowiedzieć się, jak przez połączenie dwóch obrazów zwielokrotnić wrażenia wizualne i uzyskać efekt podwójnej ekspozycji.

 

 

Jeśli chodzi o tworzenie oszałamiających zdjęć z podwójną ekspozycją, Long mówi: „Nie obowiązują żadne reguły. Możesz robić, co chcesz.” Nieważne, czy używasz kliszy, czy zdjęcia cyfrowego — uwolnij wyobraźnię i wypróbuj nowe narzędzia. Pierwsze próby uzyskania podwójnej ekspozycji prawdopodobnie nie będą perfekcyjne, ale nie zniechęcaj się. Podobnie jak ze wszystkim, opanowanie tej techniki wymaga czasu i ćwiczeń.

Współautorzy

Więcej możliwości dzięki programowi Adobe Photoshop Lightroom

W prosty sposób edytuj zdjęcia pomocą ustawień predefiniowanych programu Lightroom i funkcji wielokrotnej rozdzielczości. Łatwo udostępniaj zdjęcia z dowolnego urządzenia oraz korzystaj z projektów z dowolnego miejsca dzięki przestrzeni dyskowej w chmurze do zarządzania zdjęciami.

Inne przydatne informacje

Użycie zasady podziału kadru do fotografowania kobiety spacerującej z różowym parasolem

Stosowanie i łamanie zasady trójpodziału

Rozwijaj swoje umiejętności kompozycji zdjęć, aby rejestrować coraz ciekawsze obrazy. 

Zdjęcie panoramy miasta w nocy z efektem bokeh

Dodawanie efektu bokeh do tła fotografii

Dowiedz się więcej o pięknym efekcie rozmazania, który pozwala nadać zdjęciom niesamowity wygląd.

Baletnice na scenie — fotografia ilustrująca czas otwarcia migawki | Adobe

Omówienie czasu otwarcia migawki

Dowiedz się, w jaki sposób dostosowanie czasu otwarcia migawki może ułatwić uzyskanie czystych zdjęć lub zarejestrowanie chwil wypełnionych ruchem.

Zachwycająca fotografia przyrodnicza — dzikie antylopy gnu w pędzie nad rzeką

Wskazówki dotyczące robienia wszelkiego rodzaju fotografii przyrodniczych

Przekonaj się, jakie fotografie przyrodnicze możesz robić. Fotografuj na przykład zwierzęta w ruchu lub odległe krajobrazy.

Lightroom

Plan usługi Lightroom

Edytowanie, porządkowanie, przechowywanie i udostępnianie zdjęć z dowolnego miejsca
Przez 7 dni za darmo, a następnie 12,29 €/mies.

Lightroom
Photoshop

Fotografia

Uzyskaj oprogramowanie Lightroom, Lightroom Classic i Photoshop, a także 20 GB przestrzeni dyskowej w chmurze.
Przez 7 dni za darmo, a następnie 12,29 €/mies.

Lightroom

Wszystkie aplikacje

Korzystaj z całej gamy aplikacji do pracy twórczej i innych.
Przez 7 za darmo, a następnie 61,49 €/mies.