.

VIDEO

Tìm hiểu về góc quay thiết lập bối cảnh (establishing shot) trong phim.

Góc quay thiết lập bối cảnh giúp mở đầu cảnh mới và cho khán giả biết hành động diễn ra ở đâu và khi nào. Cảnh này cũng có thể thiết lập góc nhìn hoặc góp phần khắc họa nhân vật.

Bắt đầu dùng thử miễn phí Khám phá Premiere

Góc quay thiết lập bối cảnh (establishing shot) là gì?

Góc quay thiết lập bối cảnh thường là một cảnh góc rộng hoặc một cảnh toàn viễn, ghi hình các tòa nhà hay khung cảnh thiên nhiên. Những cảnh này thường bao gồm biển hiệu, công trình nổi bật hoặc các dấu hiệu dễ nhận biết về không gian và thời gian. Nhờ vậy, khán giả có thể tin rằng câu chuyện diễn ra tại một quán cà phê ở Paris hay quán bar trên hành tinh Tatooine, chứ không phải trong phim trường ở Los Angeles.

Giúp khán giả nắm bắt rõ bối cảnh.

Góc quay thiết lập bối cảnh không cần phải là cảnh quay cầu kỳ nhất trong phim. “Trong phim Hollywood, cảnh thiết lập đơn giản nhất có lẽ là hình ảnh cây cầu Golden Gate quay từ góc máy trên trực thăng. “Ồ, vậy bối cảnh là ở San Francisco, tôi hiểu rồi”, nhà thiết kế đồ họa kiêm nhà sản xuất phim độc lập Nick Escobar chia sẻ. “Cảnh này cho biết bạn đang ở đâu, chuyện gì đang diễn ra, và thậm chí còn gợi ra bối cảnh thời gian của phim dựa trên cách thành phố được quay và chỉnh màu.”

Flycam (drone) giúp việc thiết lập bối cảnh bằng cảnh quay từ trên cao trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.

Bộ phim kinh dị The Shining của Stanley Kubrick mở đầu bằng một trong những chuỗi cảnh thiết lập bối cảnh đáng nhớ nhất trong lịch sử điện ảnh. Máy quay lướt nhẹ qua rừng núi rồi dần để lộ ra khách sạn nằm trên đỉnh núi, nơi diễn ra toàn bộ câu chuyện của bộ phim. Khi bộ phim này ra đời, chỉ các đoàn phim có ngân sách khổng lồ mới đủ thuê trực thăng và ê-kíp để ghi hình, nhưng giờ đây kiểu cảnh quay đó đã trở nên phổ biến và tiết kiệm hơn nhiều nhờ flycam.

Hai lưu ý khi quay bằng flycam:

“Mỗi khi máy quay di chuyển, điều đó ngầm gợi cho khán giả thấy một góc nhìn cụ thể,” nhà biên kịch kiêm đạo diễn David Andrew Stoler chia sẻ. “Khi máy quay di chuyển trong cảnh thiết lập bối cảnh, hãy tự hỏi: ‘Người đang quan sát cảnh này là ai? Góc nhìn này thuộc về nhân vật nào?” Đạo diễn kiêm biên kịch Van Jensen bổ sung: “Hãy chọn quay những cảnh không cần thu âm, vì tiếng ồn của flycam rất lớn.”

Hãy thử sáng tạo, thay vì sử dụng những cảnh góc rộng quen thuộc.

Bạn không nhất thiết phải mở đầu bằng góc quay toàn cảnh hoành tráng như đường chân trời New York. Bạn có thể giới thiệu bối cảnh tới khán giả bằng cách thiết kế không gian và đạo cụ. Ví dụ, văn phòng của một nhà trị liệu tâm lý có thể có vài tấm bằng treo tường, một chiếc ghế sofa và ghế đơn bên cạnh. Những chi tiết này giúp người xem nhận ra ngay họ đang ở đâu và cần chú ý điều gì.

Jensen kể lại khi anh thực hiện một video ca nhạc lấy bối cảnh tại một buổi tiệc tại nhà. “Cảnh mở đầu là cận cảnh bia đang được rót vào ly. Tôi xem đó là cảnh thiết lập bối cảnh, dù cách làm này không theo lối thông thường,” anh nói.

Ngay cả những cảnh chuyển tiếp cũng có thể mang đậm tính nghệ thuật. Bạn có thể thử nghiệm với cách bố cục khung hình, vị trí máy quay, góc máy thấp hoặc góc máy cao để tạo nên một cảnh quay đẹp mắt thay vì chỉ đơn thuần truyền đạt thông tin.

Một số mẹo khác giúp bạn tận dụng hiệu quả cảnh mở đầu.

Cảnh thiết lập cho thấy một tòa nhà cũ đang sụp đổ.

Tập trung vào câu chuyện.

Hãy luôn nhớ rằng bạn là người kể chuyện, và mỗi cảnh quay đều cần góp phần truyền tải câu chuyện của bạn. “Nếu bạn chuyển đổi địa điểm quay liên tục như trong Law and Order, việc sử dụng cảnh thiết lập sẽ rất hữu ích,” Stoler chia sẻ. “Nhưng nếu chỉ quay một phân cảnh ngắn, bạn có thể giới thiệu bối cảnh nhanh hơn.”

Chú ý đến không gian.

Hãy quan sát kỹ địa điểm quay và phát triển câu chuyện xoay quanh không gian đó. Jensen nói: “Hãy khai thác các góc máy.” “Khai thác không gian để tìm ra những khung hình đẹp nhất.” Nếu định quay toàn cảnh hoặc viễn cảnh, hãy đảm bảo bạn có đủ không gian. “Người mới thường quay khung hình khá phẳng, ít chú ý đến phần hậu cảnh. Vì vậy đừng đứng quá gần,” Stoler khuyên. “Hãy lùi xa vừa đủ để tạo được chiều sâu cho khung hình.”

Quang cảnh một ngôi làng nhỏ nhìn từ phía bên kia một hồ nước nhỏ.
Ảnh chụp một cô gái trên bến tàu từ với góc quay từ trên xuống, cho thấy cô ấy đang đơn độc và được bao quanh bởi nước.

Hãy thử nghiệm.

Hãy quay đầy đủ toàn cảnh, trung cảnh và cận cảnh, nhưng cũng nên linh hoạt thử các lựa chọn khác. “Khi bước vào phòng dựng, bạn nên có thật nhiều cảnh quay bổ sung để lựa chọn,” nhà làm phim tài liệu kiêm biên tập viên Dominic Duchesneau chia sẻ. “Biên tập viên có thể nhìn câu chuyện khác với đạo diễn hoặc quay phim, nên nếu có thời gian khi quay tại hiện trường, hãy thử quay thêm những cảnh có thể làm cho câu chuyện trở nên hiệu quả hơn.” Bạn luôn có thể thử nghiệm các cảnh thiết lập bối cảnh độc đáo bằng cách tạo bản dựng thử trong Adobe Premiere.

Quan sát và học hỏi.

Hãy xem lại những bộ phim bạn yêu thích và chú ý kỹ cảnh thiết lập của từng phân đoạn. Chọn những cảnh bạn thích và thử biến tấu theo phong cách riêng. Hãy nhớ rằng những cảnh này không chỉ giúp khán giả biết bối cảnh, mà còn có thể góp phần khắc họa nhân vật, thể hiện mối quan hệ giữa họ và tăng thêm cảm xúc cho tổng thể câu chuyện.

Dùng ánh sáng để định hướng ánh nhìn của khán giả trong khung hình.