Video en-boy oranı nasıl seçilir ve değiştirilir?

Önceleri en-boy oranı mevcut teknoloji tarafından belirlenirdi ancak artık seçim sizin. Projenizin özüne ve üslubuna uyan en-boy oranını keşfedin.

HD en-boy oranlarını görsel olarak açıklayan dijital grafik

En-boy oranı nedir ve neden önemlidir?

En-boy oranı görüntünün genişliğinin yüksekliğine olan oranını tarif eder. Bu ilişki önemlidir zira bir görüntünün (veya hareketli görüntü dizisinin) konusunu ne kadar alanın çevrelediğini belirler. İki kişi arasındaki bir konuşma çekmeye çalışıyorsanız kare formatı her iki kişiyi de yakalayabilir ancak arkalarındaki arka planın çoğunu göstermez. Dikey format, bir konuşmacının vücut diline dair daha çok ayrıntıyı yakalayabilir ancak ikinci kişiye dair çoğu şeyi yahut her şeyi kesip çıkaracaktır.

Film tarihinin büyük bölümü boyunca yönetmenler, boylarından daha geniş olan çerçeveleri tercih ettiler. Geniş ekranlı formatlar; izleyicilerin tüm görüş alanını kaplayabilir ve böylelikle onların engin manzaralara, görkemli savaş sahnelerine, incelikli müzikal numaralara dalmalarını temin edebilir. Editör ve kolorist Gerry Holtz, "Kafamızda yan yana duran iki gözümüz var" demektedir. "Uzunluğa kıyasla genişliği daha fazla olan bir görüşe sahibiz, bu nedenle bir şeyi daha geniş formatta izlemek daha doğal bir his veriyor."

Mavi sandalyelerin bulunduğu kırmızıya boyalı bir sinema salonu

En-boy oranlarının geçmişi.

İlk sinema filmlerinde en-boy oranı 1.33 ya da 4:3'tü. Bu, 35 mm'lik birden çok fotoğraf filmi karesinin gerçek anlamda elle birbirine dikilmesinin bir ürünüydü. Bu oran, başlangıcından dijital çağa kadar televizyonun en-boy oranı olmuştur.

4:3 en-boy oranına bir örnek

1932'de film yapımcıları, video karesinin kenarına müzik parçasının eklendiği 1.37 oranını geliştirdi. Bu oran, Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi tarafından yeni resmi oran olarak ilan edildi, bu nedenle Akademi Oranı olarak tanındı.

 

Televizyonun yükselişiyle, sinemalarda gösterilen filmler, TV'ye uyumlu olmayan geniş izleme deneyimleri sunmak üzere geniş ekran en-boy oranlarına geçti. 2.59 (Cinerama), 2.35 (Cinemascope), 2.2 (Todd A-O), 2.76 (MGM 65) ve 2.20 (Super Panavision) oranları; Patton, Ben-Hur ve Arabistanlı Lawrence gibi epik hikayeler anlatmak için birebir olan son derece geniş görüntüler sunmuştur.

 

Bu film formatlarını televizyonlarda gösterebilmek için editörlerin, odak hareketi yakalayacak şekilde filmin kenarlarını (görüntünün yüzde 50'sine kadar ulaşılabiliyordu) kesip çıkarmaya dayalı "pan and scan" (yatay kaydır ve tara) işlemini uygulaması gerekiyordu. Önemli olan hareket görüntü karesinin kenarında meydana geliyorsa kurgucuların söz konusu kenara doğru kaydırma yapmaları gerekiyordu. Yönetmenler bu uygulamadan nefret ediyordu. Hatta Sydney Pollack, Danimarka Televizyonunu Akbabanın Üç Günü filminin sanatsal bütünlüğüne gölge düşürdüğü suçlamasıyla dava etmişti. Filmleri düzgün bir şekilde izleyebilmemiz için daha geniş televizyonlara ihtiyacımız olduğu açık.

Resim, film montajında kullanılan Pan and Scan (Yatay Kaydırma ve Tarama) yöntemini gösteriyor

HDTV en-boy oranı.

 

1990'larda geliştirilen yüksek çözünürlüklü televizyon, kareye yakın 1.33 ile ekstra geniş 2.59 oranları arasında orta noktayı buldu. Bu orta nokta halk arasında 16:9 olarak bilinen yüksek çözünürlüklü geniş ekran 1.78 formatıdır. Bu oran, YouTube ve Vimeo içerikleri için standart en-boy oranı olmayı sürdürüyor. (Piksel cinsinden bu oran, 4K çözünürlükte 1920:1080 ya da 3840:2160'dır.) Bu yaygın en-boy oranı arka plan görsellerini yakalayacak kadar geniş olmakla birlikte insani duygu ve yakınlığı iletecek kadar uzundur da. Yönetmenin görmenizi istediği herhangi bir hareketi kaçırmamak için TV'nizde en geniş formatlı filmleri üstte ve altta siyah çubukların bulunduğu "letterbox" formatında görüntüleyebilirsiniz.

16:9 en-boy oranı örneği

Dikey video yükselişte.

Akıllı telefonların ve Facebook ve Instagram gibi sosyal medya mecralarının yükselişiyle, en-boy oranları dikey yöne doğru kaydı. Instagram'ın standart en-boy oranı karedir (1:1); bu oran, yakın çekim insan yüzleri için mükemmel olmakla birlikte bir dağ manzarasının veya kumsaldaki bir günbatımının görkemini yakalamayı başaramaz.

Dikey video, 9:16 en-boy oranı kullanır

Artık çok sayıda kişi video formatındaki içerikleri telefonlarında görüntülemektedir, öyle ki dikey en-boy oranı (9:16) geniş bir kabul görmüştür. Hatta, Avustralya merkezli bir Dikey Film Festivali Bienali'nin bile var olmasına elverecek sayıda insan telefonlarıyla dikey kısa filmler çekmektedir.

 

Bazı film yapımcıları - özellikle de videonun her iki tarafında kalın dikey siyah çubuklar bulunan bir geniş ekranda içerik izlemek anlamına geliyorsa - bu eğilimden yakınmaktadır ancak diğerleri konuya dair pratik bir bakışa sahipler. Yönetmen ve yapımcı Taylor Kavanaugh, "dikey yönde olanaklı en iyi hikayeyi çekmeye yönelik havalı bir meydan okumanın var olduğunu" söylüyor. "İzleyicilerin tamamı bir şeyleri dikey olarak seyrediyorlarsa neden bu konunun içine girip onu elinizden gelen en iyi hale getirmeyesiniz?"

 

"İzleyicilerin tamamı bir şeyleri dikey olarak seyrediyorlarsa neden bu konunun içine girip onu elinizden gelen en iyi hale getirmeyesiniz?"

 

Kreatif direktör Toby Harriman da aynı fikirde. "İçeriklerinizin büyük çoğunluğu Instagram'da görülüyorsa o mecranın gereklerini hesaba katmanız gerekir."

 

Hangi en-boy oranını kullanmalısınız?

Projeniz karakter odaklı mı yoksa ortamın kendisi karakterlerden biri mi? Kavanaugh, "Çevrenin karakterlerden biri olduğu projeler dikey olarak oynatıldığında yataydaki kadar güçlü olmuyor" demektedir. "Büyük ölçüde karakter odaklı olan projeler ise dikey yönde oynatıldığında daha iyi oluyor."

Pizza dilimi alan bir kadının dikey videosunun çekimi

Ticari bir video çekiyorsanız onu birkaç farklı formatta sunmaya hazır olun. Kavanaugh, "Yeni medya çağında, sadece tek bir boyutta bir şeyler yaratmamız çok nadir isteniyor" demektedir. "Bir müşteriyle görüşmeye oturduğumuzda ilk sorularımdan biri şu oluyor: 'Bu nerede oynayacak?' Çoğu durumda cevap 'Hepsini istiyoruz. Çeşitli formatlarda oynatılmasını istiyoruz.' oluyor."

 

En-boy oranı nasıl değiştirilir?

Pek çok sorunu post prodüksiyonda düzeltebilirsiniz. 4K veya daha yüksek çözünürlükte çekim yapıyorsanız söz konusu çözünürlük karenin herhangi bir bölümünü kullanmanıza olanak tanır. Premiere Pro'da yeni bir sekans oluşturduktan sonra Ayarlara tıklayıp kare boyutunu ayarlayarak herhangi bir videonun en-boy oranını değiştirebilirsiniz.

 

Çeşitli formatların denkleştirilmesi.
Format türünü değiştirmenin birçok yolu vardır. Çekiminiz 16:9 ancak tüm videonuzun 4:3 TV'de gösterilmesini istiyorsanız görüntünüzün üstüne ve altına siyah bantlar ekleyebilirsiniz.

 

Ayrıca, kaydırma ve tarama yaparak letterbox işleminden kaçınabilirsiniz. Premiere Pro'da Ayarlar'a tıklayın ve sekansınızın dikey karesini 16:9 çekiminizin dikey karesine uyacak şekilde ayarlayın. Bu işlem geniş ekran videonuzun kenarlarını kırpacaktır, yani, önem arz eden hareketi söz konusu daha küçük karenin içinde tutmak üzere sola veya sağa kaydırma yapmanız gerekebilir.

 

Videonuz çok fazla hareket içerdiğinde sorunlar ortaya çıkar. Kavanaugh, "Nesnelerin hareket ettiği çok dinamik bir ortamda çalışıyor ve hikayeyi anlatmak için o harekete yatay bir kare boyunca ihtiyaç duyuyorsanız ilgili bilgilerden yeteri kadarını karenin ilgili bölümünde nasıl tutacağınıza dair bir strateji geliştirin" demektedir. Kaydırma ve tarama zaman alıcı olabilir ancak söz konusu sorunu çözmenin en kolay yoludur. 

 

Çeşitlendirme.
Bazı film yapımcıları aynı projede çeşitli en-boy oranlarıyla çalışır. WES Anderson bunu Büyük Budapeşte Oteli'nde iyi bir sonuç doğuracak şekilde uygulamıştır. İlgili sahneler 1930'larda geçtiği için filmin büyük bir bölümü boyunca Akademi Oranını kullanmış, ardından 1960'larda gerçekleşen olaylar dizisi için 2.35 oranına geçmiş ve yine 1980'lerde geçen "günümüze ait" olaylar dizisi için 1.85 oranına geçmiştir.

 

Anderson gibi film yapımcıları size ilham veriyorsa en-boy oranlarını kendi işinizde deneyin. Öğeleri içe aktardığınızda Premiere Pro, mümkün olan her durumda kare en-boy oranını, piksel en-boy oranını ve kare boyutlarını koruyarak öğenin kırpılmış veya bozulmuş görünmemesini sağlar. Farklı sekanslar oluşturun ve hiçbir çekimi yanlışlıkla kırpmadığınızdan emin olmak için en-boy oranlarını manuel olarak ayarlayın.

 

IPhone'unuzla uzun metrajlı film yapmayı öğrenin.
Bu makalede Tangerine ve iPhone'larda çekilen diğer filmlerle ilgili bazı faydalı ipuçları bulabilirsiniz.

 

Uzun metrajlı filmlerden kısa tanıtım filmlerine ("sizzle reel") kadar ne çekecek olursanız olun çekimlere başlamadan önce videonuzun nasıl görüntüleneceğini düşünün. Çoğu kişinin filminizi telefonlarında izleyeceğini biliyorsanız çekim listenizi kare veya dikey bir en-boy oranını akılda tutarak düzenlemek suretiyle kurgu odasının sıkıntılarından kaçınabilirsiniz. Çalışmanızın çeşitli formatlarda oynatılmasını, hepsinde de mükemmel görünmesini istiyorsanız yapmanız gereken belki de sadece bazı sahneleri farklı çekim türleriyle iki kez çekmektir. Çoğu yaratıcı kararda olduğu gibi, kilit nokta önceden ve çetin sorular üzerine düşünmektir: İşinizin insanlar tarafından görüntüleneceği en muhtemel yola hangi en-boy oranı uygun düşer? Hangi oran hikayenize hizmet eder? Bu ikisini uzlaştırabilir misiniz?

Katkıda bulunanlar

Adobe Premiere Pro ile daha fazlasını yapın.

İstediğiniz yerde film, TV ve web için görsel olarak çarpıcı videolar oluşturun.

Bunlar da ilginizi çekebilir…

Mor ve pembe neon dalgalı çizgiler.

Ses ihtiyaçlarınız için en iyi dijital ses işleme istasyonunu bulun.

Bir müzik veya podcast miksleme platformunu nasıl seçeceğinizi öğrenin.

Podcast stüdyosunda bir boom mikrofonu.

Podcast'in temelleri.

Bu popüler ses ortamına giriş yapmanıza yardımcı olacak temel bilgileri öğrenin.

Gökyüzünün ve dağın suya yansıdığı manzara çekimi.

Filmde kamera çekimlerini anlama
En yaygın kamera çekimlerini keşfedin ve bunları en iyi etkiyi yaratacak şekilde ne zaman ve nasıl kullanacağınızı öğrenin.

Müzik kayıt stüdyosunda müzik miksleme.

Yeni başlayanlar için müzik mikslemede yapılması ve yapılmaması gerekenler.

Müzik miksleme keşfinize nasıl başlayacağınıza dair temel ipuçları alın.

Premiere Pro'yu edinin

Premiere Pro Tek Uygulama

₺132,16/ay

Premiere Rush, 100 GB bulut depolama alanı, Adobe Fonts ve Adobe Portfolio'yu içerir. Daha fazla bilgi edinin


Creative Cloud Tüm Uygulamalar

₺187,62/ay

Premiere Pro dahil olmak üzere 20'den fazla yaratıcı uygulamaya sahip olun. Daha fazla bilgi edinin


Öğrenciler ve öğretmenler

₺125,08/ay

Premiere Pro dahil olmak üzere 20'den fazla Creative Cloud uygulamasında %33'ın üzerinde tasarruf sağlayın. Daha fazla bilgi


Kurumlar

₺181,00/ay (KDV hariç)

Premiere Pro ve tüm Creative Cloud uygulamalarının yanı sıra sadece kurumlara yönelik özelliklere de sahip olun. Daha fazla bilgi edinin